Gitaar spelen met een plectrum

Ga je wel of niet gitaar leren spelen met een plectrum? En is de plectrum de oplossing voor ieder probleem?
Vaak zie je gitaristen met een plectrum de mooiste en snelste gitaar solo’s spelen. Zo’n plectrum lijkt de oplossing voor de meeste gitaar problemen.

Persoonlijke gitaar plectrum voorkeuren

Maar niets is minder waar. Er zijn veel professionele gitaristen die nooit met een plectrum spelen. De reden? Het ligt ze niet. Of ze vinden het onhandig. Er verdwijnt nog wel eens een plectrum tijdens het gitaar spelen in het publiek.

Plectrum: video met uitleg

Hoe dan ook, het is aan jou om te kijken of je het wel of niet prettig vindt om met een plectrum gitaar te spelen.

In deze video geef ik je daar uitleg over! En als je liever over het spelen met een plectrum leest: lees dan na de video verder!

 

Hoe houd je een plectrum vast?

Als je dan toch besluit om met een plectrum gitaar te gaan spelen, dan is het van groot belang dat je de plectrum goed vasthoudt.

Maak eerst van je hand een vuist zonder dat je je duim erbij houdt, zie de foto:

gitaar plectrum vasthouden-1

Daarna sluit je je vuist en pak je de plectrum tussen je duim en wijsvinger vast, zie de volgende foto

Gitaar plectrum vasthouden-2

Je kunt nu de akkoorden aanslaan met je plectrum.

Let daarbij op drie dingen:

  • Laat maar een klein puntje uitsteken, zo'n 2 tot 3 millimeter. Steekt er meer uit, dan blijft het plectrum haken en draait het weg.
  • Knijp zo licht mogelijk, net stevig genoeg dat het plectrum niet uit je hand valt. Te hard knijpen maakt je aanslag hard en je hand snel moe. Bij akkoorden houd je het iets losser, bij losse noten en solo's iets steviger.
  • Laat de beweging uit je pols komen, niet uit je hele arm of je vingers. Bij akkoorden is dat een losse beweging, alsof je water van je hand schudt. Meer daarover lees je in onze tips voor akkoorden aanslaan met een plectrum.

Draait je plectrum steeds weg?

Kijk dan eerst naar de hoek waarin je de snaren raakt. Houd je het plectrum plat of schuin tegen de snaren, dan duwen de snaren het rond. Raak de snaren ongeveer haaks, met alleen de punt, en ga niet diep tussen de snaren. Helpt dat niet, kies dan een plectrum met een ruw oppervlak of een grotere vorm (zie hieronder).

Tokkelen met een plectrum

Als je op je gitaar wilt gaan tokkelen met een plectrum, sla je de neerwaartse tokkel aan met een vallende slag en de opgaande tokkel met een opgaande slag.

Als je op één snaar wilt tokkelen, bijvoorbeeld bij het spelen van een gitaarsolo, dan maak je afwisselend een vallende en opgaande aanslag met je plectrum.

Wat voor plectrums heb je?

Plectrums worden van verschillende materialen gemaakt. Meestal zijn ze van plastic, maar er zijn bijvoorbeeld ook houten plectrums. Je kunt je voorstellen dat een houten plectrum niet erg flexibel is, maar daarentegen geeft hij weer een paar minuten warmte als’ie in het kampvuur belandt.  Wat natuurlijk niet de bedoeling is.

De meeste plectrums zijn van kunststof, en ook daarin zitten verschillen. Celluloid is het klassieke materiaal: glad, met een heldere en wat warme toon. Nylon is soepel en slijt langzaam; veel dunne plectrums met een ruw oppervlak zijn van nylon. Acetaal heeft vaak een matte, stroeve afwerking die minder snel uit je vingers glijdt. Plectrums van metaal, steen, hoorn of been bestaan ook, maar zijn voor een beginner geen eerste keuze: ze zijn vaak glad, zwaar of hard.

Let vooral op grip. Heb je snel zweterige handen of glijdt het plectrum steeds weg, kies dan een plectrum met een mat of ruw oppervlak, of met reliëf op de plek van je duim. Dat lost voor veel beginners meer op dan een andere dikte.

Plectrums in verschillende kleuren en materialen, glad en met een ruw gripvlak

Welk plectrum kies je?

Je hebt ze dun, dik, gekarteld, gebogen, groen, geel, paars en gestippeld. Lang, kort, stevig, zacht, met anti-slip-grip. De dikte maakt het meeste verschil: een dun plectrum is vergevingsgezind bij het strummen van akkoorden, een dik plectrum geeft meer controle en een vollere toon bij solo's. In de video hieronder zie je de verschillen en kun je bepalen welk plectrum bij jou past.

Plectrumdikte: dun, medium of dik

De dikte staat bijna altijd in millimeters op het plectrum gedrukt. Grofweg geldt:

DikteHoe het aanvoeltWaar het goed in is
Dun (ca. 0,40 tot 0,60 mm)Flexibel, veert meeAkkoorden aanslaan, vooral op een akoestische gitaar
Medium (ca. 0,60 tot 0,80 mm)Licht stevig, nog wat buigzaamAllround: akkoorden en eenvoudige melodieën
Dik (vanaf ca. 0,80 mm)Stijf, buigt nauwelijksLosse noten, riffs en solo's, vaak op elektrische gitaar

De grenzen verschillen per fabrikant: wat de een medium noemt, heet bij de ander light. Kijk dus naar het getal, niet naar het woord. Een dun plectrum blijft niet haken en klinkt gelijkmatig bij akkoorden, maar buigt weg als je één snaar precies wilt raken. Een dik plectrum geeft juist controle bij losse noten en een vollere toon, maar vraagt bij akkoorden een losse pols. Twijfel je, begin dan met een medium plectrum van ongeveer 0,60 tot 0,70 mm.

Welke vorm?

  • Standaard druppelvorm: één punt en een brede achterkant. Veelzijdig en voor bijna iedere beginner de juiste start.
  • Klein en puntig: fijn voor precieze solo's, maar er is minder om vast te houden, dus hij draait makkelijker weg.
  • Driehoekig: groot, met drie gelijke punten. Veel grip, en je kunt draaien als één punt slijt.
  • Afgeronde of scherpe punt: een afgeronde punt klinkt warmer en zachter, een scherpe punt feller en preciezer.

Zo test je welk plectrum bij je past

  1. Koop drie duidelijk verschillende diktes in dezelfde vorm, bijvoorbeeld rond 0,50, 0,70 en 1,00 mm.
  2. Kies één vaste oefening: een eenvoudig slagpatroon op een akkoord en een korte melodie op losse snaren. Onze oefening met het E-akkoord in een vierkwartsmaat is daar goed voor.
  3. Speel de oefening met elk plectrum een paar minuten in hetzelfde tempo en let op controle, comfort, klank en bijgeluiden zoals klapperen.
  4. Speel daarna een paar weken met je favoriet voordat je weer wisselt; je hand heeft tijd nodig om te wennen.

Naarmate je meer losse noten en solo's speelt, schuift je voorkeur vaak op naar een iets dikker plectrum. Daarvoor oefen je ook alternate picking, het afwisselend neer en op aanslaan van losse noten.

Wat kost een plectrum?

Dit is een beetje de vraag: wat kost een auto? De meest simpele plectrums kosten een euro, maar de duurste plectrum ooit gemaakt en verkocht is een platinum plectrum van ongeveer $7.800 . En nu maar hopen dat de beste man of vrouw er een beetje mee kan spelen..

Omdat gewone plectrums zo goedkoop zijn, koop je er het best meteen een handvol: ze raken zoek, vallen in het klankgat of slijten. Vervang een plectrum als de punt zichtbaar is afgesleten of de rand ruw wordt, want dan wordt je aanslag onnauwkeurig.

Liever zonder plectrum spelen? Met je duim en vingers tokkel je warmer en zachter; hoe dat werkt, lees je bij de tokkeltechnieken en tokkelritmes.

Wil je in video's zien hoe je het plectrum vasthoudt, akkoorden aanslaat en later losse noten speelt? In de online lessen van Gitaarles.nl, waar al meer dan 62.000 gitaristen mee leerden spelen, vind je meer dan 600 instructievideo's. Probeer nu alle lessen 14 dagen voor €1: je krijgt direct toegang tot de basislessen, de tokkelcursus, workshops, nummers spelen en de livestreams. Daarna is het €19,95 per maand, nergens aan vast en op elk moment opzegbaar. Bekijk de lessen.

Veelgestelde vragen

Hoe houd je een plectrum vast?

Maak een losse vuist en leg het plectrum op de zijkant van je wijsvinger, ter hoogte van het laatste kootje, met de punt van je af. Leg je duim er plat bovenop, zodat het plectrum tussen duim en wijsvinger ligt. Laat maar 2 tot 3 millimeter punt uitsteken en knijp zo licht mogelijk. De beweging komt uit je pols.

Hoe dik moet een plectrum zijn voor een beginner?

Voor de meeste beginners is een plectrum van ongeveer 0,60 tot 0,70 mm een goede start: soepel genoeg voor akkoorden en stevig genoeg voor je eerste losse noten. Sla je vrijwel alleen akkoorden aan bij zang, dan kan een dunner plectrum prettiger zijn. Speel je vooral riffs en solo's, probeer dan een dik plectrum vanaf 0,80 mm.

Waarom draait mijn plectrum steeds weg?

Meestal steekt er te veel punt uit, raak je de snaren met het plectrum plat of schuin, of knijp je te los. Laat 2 tot 3 millimeter uitsteken, raak de snaren ongeveer haaks met alleen de punt en ga niet diep tussen de snaren. Helpt dat niet, kies dan een plectrum met een ruw gripvlak of een grotere vorm.

Wij zijn Gitaarles.nl en willen ook jou graag gitaar leren spelen. Met duidelijke video's, een actieve community en hulp van onze docenten kom je stap voor stap verder. Want iedereen kan gitaar leren spelen met de juiste begeleiding!
Amber
Door

Amber

op 16 Apr 2019

Hoi Michel. Ik volg sinds een aantal weken gitaarlessen. Heb een prima leraar, dus daar ligt het niet aan . Nu krijg ik elke week een klein stukje mee om te oefenen. Ik oefen elke dag, maar ik blijf vaak problemen houden met het aanslaan van de goede snaren. Dan kijk ik of mijn vingers goed staan t.o.v. de frets en dan sla ik de verkeerde snaar aan. Is dit in het begin altijd zo? Ik speel met een plectrum. Het is niet echt motiverend als je regelmatig eens een verkeerde snaar pakt. 😖

Michel Penterman
Door

Michel Penterman

op 16 Apr 2019

Hoi Amber, dat vind ik inderdaad het nadeel van het spelen met een plectrum: je moet de juiste snaar maar zien te raken en dat is dan in het begin extra lastig. Daarom heb ik er ook 7 tips voor een beginner geschreven, daar raad ik af dat js dus leer spelen met een plectrum maar dat je begint met je vingers.

Amber
Door

Amber

op 16 Apr 2019

Hallo Michel. Bedankt voor de supersnelle reactie. 👍 Ik had al je goede tips al gelezen!!! Ik zal het met mijn leraar overleggen. Hopelijk gaat het dan beter. Ik weet dat je veel moet oefenen. Dus er is nog hoop voor mij. 😁 Groetjes Amber

Michel Penterman
Door

Michel Penterman

op 16 Apr 2019

Lief zijn voor je leraar he?!! ;-)

Ton van Hamersveld
Door

Ton van Hamersveld

op 30 Jul 2018

In de video laat je het gebruik, houding en toepassing zien van een plectrum. Maar zoals je weet zijn er meerdere vormen. Zoals die je om je duim klemt en ook om je vingers. Deze kan je toepassen als je geen sterke nagels hebt of dat ze niet lang genoeg zijn. Misschien ook leuk om die plectrums in een video te laten zien.

Michel Penterman
Door

Michel Penterman

op 04 Aug 2018

Hoi Ton, dank je wel voor je opmerking. Ik zal eens kijken of we daar wat van kunnen maken! Michel

Kirsten
Door

Kirsten

op 20 Jun 2016

Dag Michel, Ik heb geprobeerd met een plectrum te spelen, maar ik vind het fijner om met mijn vingers/nagels te kunnen aanslaan. Alleen weet ik niet precies hoe dat moet, zo dat je wel alle snaren evengoed te pakken krijgt en hoe je houding van de vingers moeten zijn. Is hierover ook een filmpje te vinden? Groetjes Kirsten

Michel Penterman
Door

Michel Penterman

op 27 Jun 2016

Hoi Kirsten, als je mijn lessen volgt, leg ik je dat stap voor stap uit! Groeten Michel

Jozef
Door

Jozef

op 19 Aug 2015

Goede morgen Michel het gitaar spelen lukt me al heel aardig en ja ik speel het meeste deel met een plectrum dat klinkt wel goed ik kan al het is een nacht van Guus Meeus spelen en andere

Michel Penterman
Door

Michel Penterman

op 19 Aug 2015

Hoi Jozef, dat is goed nieuws! En knap dat je de plectrum techniek al zo goed beheerst! Succes er mee! Michel

Manisha angnoe
Door

Manisha angnoe

op 08 Apr 2015

Ik vind ht heel goed. Hb veel geleerd hieruit.

Michel Penterman
Door

Michel Penterman

op 19 Aug 2015

Dank je Manisha! Michel

Verona Bijl
Door

Verona Bijl

op 02 Sep 2013

Beste Michel, Ik volg sinds kort je gitaarlessen. Ben er heel tevreden over en vind het super leuk! Graag zou ik deze video over het gebruik van een plectrum willen bekijken. Maar helaas doet de video het niet. Krijg altijd de melding sorry, there was an issue with playback. Vind het jammer, want zou hem graag willen bekijken. Hoop dat dit probleem misschien opgelost kan worden. Alvast bedankt! Groet, Verona Bijl

michel
Door

michel

op 02 Sep 2013

Hoi Verona, dank je voor je complimenten! Je zou de video eens op een andere Browser zoals Chrome, Firefox of Safari kunnen afspelen. Dan doet hij het waarschijnlijk wel. Bij mij werkt het in ieder geval op Firefox en in Chrome. Ik hoop dat het probleem bij jou snel verholpen is en dat je lekker verder kunt gaan met mijn gitaarlessen!