Pentatonische schaal op gitaar: A mineur en je eerste solo
Logo Gitaarles.nl
19 november 2026 

Pentatonische schaal op gitaar: A mineur en je eerste solo

De pentatonische schaal is een toonladder van vijf tonen en de snelste weg naar je eerste gitaarsolo. In A mineur zijn dat A, C, D, E en G. Je speelt ze in een vast patroon vanaf fret 5 dat je over de hals kunt verschuiven, en bijna alles wat je ermee speelt klinkt meteen goed over blues en rock.


Kort samengevat:

  • De mineur pentatonische schaal heeft vijf tonen. In A zijn dat A, C, D, E en G.
  • Het eerste patroon (de "box") begint op fret 5: twee tonen per snaar, met je wijsvinger steeds op fret 5.
  • Er zitten geen halve toonafstanden in, dus er zijn weinig tonen die schuren tegen de akkoorden.
  • Met dezelfde box soleer je over een blues in A en over rocknummers in A mineur. Verschuif hem en je speelt in elke andere toonsoort.
  • Voeg één extra toon toe, de verminderde kwint (Es, ook geschreven als Eb of D#), en je hebt de bluestoonladder.

Wat is een pentatonische toonladder?

"Penta" betekent vijf. Een pentatonische toonladder (of schaal: dat is hetzelfde) heeft vijf tonen per octaaf in plaats van zeven zoals de gewone majeur- en mineurtoonladder. De twee tonen die wegvallen zijn precies de tonen die het snelst botsen met de akkoorden eronder.

Als gitarist gebruik je vooral twee varianten:

Variant Tonen Karakter Waar je het hoort
Mineur pentatonisch A, C, D, E, G (A mineur) stoer, bluesy, wat donkerder blues, rock, veel popsolo's
Majeur pentatonisch C, D, E, G, A (C majeur) vrolijk, open, zangerig country, pop, soul, folk

Valt je iets op? Het zijn dezelfde vijf tonen. Vanaf C gespeeld is het C majeur pentatonisch, vanaf A is het A mineur pentatonisch. Eén patroon leren levert je dus twee toonladders op.

De mineur pentatonische schaal is de natuurlijke mineur toonladder zonder de 2e en de ♭6e trap (in A: zonder B en F). De majeur pentatonische is de majeur schaal zonder de 4e en 7e trap.

Waarom vijf tonen zo makkelijk klinken

Infographic: waarom pentatoniek werkt, met afstanden, akkoord en patroon

1. Geen halve toonafstanden. In een gewone toonladder zitten twee plekken waar tonen maar één fret van elkaar liggen. Die halve stappen geven spanning, en speel je ze op het verkeerde moment, dan hoor je dat direct. In de pentatoniek is elke afstand een hele toon (twee frets) of een kleine terts (drie frets).

2. De tonen passen bij het akkoord. In A mineur pentatonisch zitten A, C en E: precies de drie tonen van het Am-akkoord. De pentatoniek is dus eigenlijk een uitbreiding van een akkoord dat je al kent.

3. Een vast, verschuifbaar patroon. Met twee tonen per snaar heb je geen ingewikkelde vingerzettingen nodig. En omdat het patroon geen open snaren gebruikt, speel je het in elke toonsoort door het op een andere fret te zetten.

Het patroon: A mineur pentatonisch vanaf fret 5

Dit is de eerste positie, de vorm die vrijwel iedere gitarist als eerste leert. In een tab zijn de zes lijnen de snaren, met de hoge e bovenaan en de lage E onderaan; het cijfer is de fret. Rechts staan de tonen.

e |---5-----8---|   A   C
B |---5-----8---|   E   G
G |---5---7-----|   C   D
D |---5---7-----|   G   A
A |---5---7-----|   D   E
E |---5-----8---|   A   C

De vingerzetting

  • Wijsvinger: alles op fret 5. Je wijsvinger blijft de hele box op die fret.
  • Ringvinger: alles op fret 7 (A-, D- en G-snaar).
  • Pink: alles op fret 8 (lage E-, B- en hoge e-snaar).

Sommige gitaristen gebruiken hun ringvinger ook voor fret 8 op de B- en e-snaar, omdat je daar later vaak een bend maakt. Voor nu werkt de pink prima. Kies één manier en blijf daarbij.

Waar liggen de grondtonen?

De A komt drie keer voor in deze box: op fret 5 van de lage E-snaar, op fret 7 van de D-snaar en op fret 5 van de hoge e-snaar. Een solo die op een A eindigt, klinkt af. Dat is het belangrijkste trucje van de hele pentatoniek.

Zo oefen je het patroon

  1. Langzaam omhoog. Speel van de lage A (lage E-snaar, fret 5) naar de hoge C (e-snaar, fret 8). Eén toon per tel, met een metronoom op 60 slagen per minuut.
  2. Langzaam omlaag. Dezelfde weg terug. Omlaag is meestal lastiger, dus geef het evenveel aandacht.
  3. Afwisselend aanslaan. Sla met je plectrum om en om omlaag en omhoog. Dat heet alternate picking en maakt je spel later sneller en strakker.
  4. Twee tonen per tel. Zit het patroon erin, speel dan twee tonen per tel. Zet de metronoom pas sneller als het tien keer achter elkaar foutloos gaat.
  5. Stop op een A. Eindig elke ronde op een grondtoon, zodat je oor went aan dat thuiskomen.

Tien minuten per dag levert meer op dan één lange sessie per week.

Je eerste drie licks in A mineur

Een lick is een kort melodisch zinnetje dat je in een solo kunt gebruiken. Deze drie liggen allemaal binnen de box vanaf fret 5.

Lick 1: de afdaling naar huis

e |-----------------|
B |--8--5-----------|
G |--------7--5-----|
D |--------------7--|
A |-----------------|
E |-----------------|

Je speelt G, E, D, C en eindigt op A (D-snaar, fret 7). Deze lick werkt bijna overal als afsluiting van een zin. Laat de laatste toon lang doorklinken.

Lick 2: de bend op de G-snaar

e |--------------5--|
B |-----------5-----|
G |--7b9------------|
D |-----------------|
A |-----------------|
E |-----------------|

Een bend is een toon die je hoger maakt door de snaar opzij te duwen. Zet je ringvinger op fret 7 van de G-snaar en duw de snaar omhoog tot hij klinkt als fret 9 (genoteerd als 7b9). Je buigt dan van D naar E, een hele toon. Zet je wijs- en middelvinger achter je ringvinger als steun. Daarna speel je E op de B-snaar en eindig je op de hoge A. Speel eerst fret 9 gewoon, zodat je weet waar je bend moet uitkomen: een bend die net te laag blijft, klinkt vals.

Lick 3: herhaling op de hoge snaren

e |--5--8--5--------5--8--5--------|
B |-----------8--5----------8--5---|
G |--------------------------------|
D |--------------------------------|
A |--------------------------------|
E |--------------------------------|

Twee keer hetzelfde zinnetje: A, C, A, G, E. Herhaling geeft de luisteraar iets om vast te houden. Speel de eerste keer zacht en de tweede keer harder, en je hoort dat dezelfde tonen een ander verhaal vertellen.

Wil je deze licks vloeiender laten klinken, speel dan de stap van fret 5 naar 8 eens als hammer-on in plaats van twee keer aanslaan. Hoe dat werkt, lees je in hammer-ons en pull-offs.

Soleren over een blues in A

Een standaard bluesschema in A gebruikt drie akkoorden: A7, D7 en E7, verdeeld over twaalf maten. Hoe dat schema loopt, lees je in ons artikel over het blues schema op gitaar.

De A mineur pentatoniek past over alle drie de akkoorden. Dat is opvallend, want A7 is een majeurakkoord: de C uit je toonladder schuurt licht met de C# in het akkoord. Juist die wrijving is het geluid van de blues. Gitaristen buigen die C vaak een klein stukje omhoog, richting C#.

  1. Neem een begeleiding op. Speel het bluesschema in A in op je telefoon, of zoek een begeleidingstrack "blues in A".
  2. Begin met één lick. Speel lick 1 in de eerste twee maten en laat daarna twee maten stilte. Stilte is in een solo net zo belangrijk als de tonen.
  3. Denk in vraag en antwoord. Speel een korte zin (de vraag), laat ruimte en speel een zin die op A eindigt (het antwoord).
  4. Let op de wissel naar D7. Gaat het schema naar D7 (maat 5), dan klinkt een D in je solo extra sterk. Die vind je op fret 5 van de A-snaar en fret 7 van de G-snaar.
  5. Eindig op A. Aan het eind van de twaalf maten keer je terug naar de grondtoon. Voor het slot van het rondje kun je ook een blues turnaround spelen.

Soleren over een rocknummer

Veel rocknummers staan in een mineurtoonsoort en gebruiken een reeks als Am, G, F of Am, C, D. Over al deze reeksen werkt de A mineur pentatoniek. Vier reeksen om mee te beginnen vind je bij akkoordenprogressies op gitaar.

  • Speel korter en harder. Rocksolo's leunen vaak op korte, herhaalde motieven en stevige bends. Lick 2 en 3 werken hier goed.
  • Mik op akkoordtonen. Op een G-akkoord klinken de G (B-snaar, fret 8) en de D (G-snaar, fret 7) extra sterk. Op een C-akkoord zijn C en E je beste landingsplekken.
  • Gebruik vibrato. Laat een lange toon trillen door de snaar steeds een klein stukje heen en weer te buigen. Meer daarover in vibrato op gitaar.

Twee tonen tegelijk spelen uit dezelfde box, zoals C en E op de G- en B-snaar, heet een double stop. Daarmee klinkt een rocksolo meteen voller; zie double stops op gitaar.

Werkt het ook in andere toonsoorten?

Ja. Zet je wijsvinger op de lage E-snaar op de fret van de grondtoon, en het patroon volgt vanzelf. In G mineur begin je op fret 3, in D mineur op fret 10 en in E mineur op fret 12. E mineur kan ook in de open positie: lage E-snaar 0-3, A-snaar 0-2, D-snaar 0-2, G-snaar 0-2, B-snaar 0-3 en hoge e 0-3. Waar elke grondtoon ligt, zie je in het overzicht van noten op de gitaar.

Van pentatoniek naar bluestoonladder

Voeg je aan de mineur pentatoniek de verminderde kwint toe, dan krijg je de bluestoonladder met zes tonen: 1, ♭3, 4, ♭5, 5 en ♭7. In A is die extra toon de Es (Engels: Eb, op de gitaar dezelfde toon als D#). In de box vanaf fret 5 vind je hem op twee plekken:

  • fret 6 van de A-snaar, tussen de D op fret 5 en de E op fret 7;
  • fret 8 van de G-snaar, net boven de D op fret 7.
e |--------------------|
B |--------------------|
G |--------------------|
D |-----------5--7-----|
A |--5--6--7-----------|
E |--------------------|

Dit loopje (D, Es, E, G, A) is een van de bekendste bluesgeluiden. Behandel de Es als doorgangstoon: je glijdt erdoorheen naar de E of de D. Voeg hem pas toe als de vijf basistonen echt in je vingers zitten.

De majeur pentatoniek

Omdat A mineur pentatonisch en C majeur pentatonisch dezelfde tonen hebben, ken je de majeur pentatoniek eigenlijk al. Eindig je zinnen op C in plaats van A, dan klinkt dezelfde box vrolijker.

Wil je A majeur pentatonisch spelen (A, B, C#, E, F#), bijvoorbeeld over een vrolijk country- of popnummer in A, dan schuif je de box drie frets omlaag, naar fret 2:

e |---2-----5---|   F#  A
B |---2-----5---|   C#  E
G |---2---4-----|   A   B
D |---2---4-----|   E   F#
A |---2---4-----|   B   C#
E |---2-----5---|   F#  A

Infographic over de pentatonische varianten: A mineur, C majeur en A majeur

De grondtoon A ligt nu onder je pink, op fret 5 van de lage E-snaar. Zelfde vorm, drie frets lager, en je mineur wordt majeur. In een blues in A wisselen veel gitaristen beide vormen af: de mineurbox voor het ruige geluid, de majeurbox voor de zoete momenten.

Veelgemaakte fouten

  • Alleen op en neer spelen. Dan klink je als iemand die oefent, niet als iemand die soleert. Gebruik licks en kleine stukjes van het patroon.
  • Te veel tonen. Vier goede tonen met een duidelijke landing zeggen meer dan veertig tonen zonder richting.
  • Niet op de grondtoon eindigen. Je zin hangt dan in de lucht. Weet altijd waar je A's liggen.
  • Bends die niet op toonhoogte komen. Check je bend tegen de gewone toon twee frets hoger, en stem je gitaar voor elke oefensessie, bijvoorbeeld met een stem-app op je telefoon.

Oefenplan voor vier weken

Week Focus Dagelijks 10 tot 15 minuten
1 Het patroon box vanaf fret 5 op en neer, metronoom op 60, eindigen op A
2 De licks lick 1, 2 en 3 los oefenen, daarna aan elkaar plakken
3 Over een blues soleren over het bluesschema in A, met vraag en antwoord en veel stilte
4 Uitbreiden Es als bluestoon toevoegen, de box verschuiven naar E en G mineur, de majeurbox proberen

Meer tips om je solo's op te bouwen vind je in hoe leer je gitaarsolo's spelen. Wil je zien en horen hoe de licks klinken? Op Gitaarles.nl leren al meer dan 62.000 gitaristen spelen met 600+ instructievideo's. Probeer nu alle lessen 14 dagen voor €1: direct toegang tot de basislessen, tokkelcursus, workshops, nummers spelen en livestreams. Daarna €19,95 per maand, je zit nergens aan vast en je kunt op elk moment opzeggen.

Veelgestelde vragen

Wat is de pentatonische schaal?

De pentatonische schaal (of pentatonische toonladder) is een toonladder met vijf tonen per octaaf in plaats van zeven. De mineurvariant in A bestaat uit A, C, D, E en G, de majeurvariant in C uit dezelfde tonen vanaf C. Omdat er geen halve toonafstanden in zitten, klinkt hij bijna altijd goed over blues, rock en pop.

Hoe speel je de pentatonische schaal in een andere toonsoort?

Gebruik hetzelfde patroon en zet je wijsvinger op de lage E-snaar op de fret van de nieuwe grondtoon. A mineur begint op fret 5, G mineur op fret 3, D mineur op fret 10 en E mineur op fret 12 of in de open positie. Voor majeur schuif je de vorm drie frets omlaag: A majeur pentatonisch begint op fret 2.

Wat is het verschil tussen de bluestoonladder en de mineur pentatoniek?

De bluestoonladder is de mineur pentatoniek met één extra toon: de verminderde kwint. In A is dat de Es (ook geschreven als Eb of D#), die je in de box op fret 6 van de A-snaar en fret 8 van de G-snaar vindt. Daardoor heb je zes tonen in plaats van vijf en krijg je het typische, wat schurende bluesgeluid.

Wij zijn Gitaarles.nl en willen ook jou graag gitaar leren spelen. Met duidelijke video's, een actieve community en hulp van onze docenten kom je stap voor stap verder. Want iedereen kan gitaar leren spelen met de juiste begeleiding!